1. ارومیه دارای اقوام و قومیت های زیادی میباشد تقریبا 50% جمعیت ارومیه را کردها تشکیل میدهند ترکها هم 50% دیگر را به خودشان اختصاص داده اند,در سالهای اخیر سیر مهاجرت از دیگر شهرهای استان به ارومیه بسیار افزایش پیدا کرده اکثر مهاجران کردها هستند که از شهرهایی مثل ماکو,مهاباد,سردشت,پیرانشهر,اشنویه,جالدران,سلماس وتکاب به این کلان شهر مهاجرت میکنند
    2. شهرستان ارومیه
    3. شهرارومیه درجلگه‌ای‌ به طول‌۷۰ کیلومتری وعرض ۳۰ کیلومتردرکناردریاچه گسترده است. پیشینه تاریخی واستقراراین شهردرمسیرقفقاز،ارمنستان،آسیای صغیروبین النهرین ونیززمین‌های بارور‌‌‌‌‌‌ وآب وهوای مساعد ‌، اهمیت بسیارویژهای رابه آن بخشیده است.  انتساب چند زرتشتی که درهنگام تولد عیسی(ع) به بیت اللهم رفته بودند و در ارومیه مدفونند حاکی از آن است که این شهریکی از بزرگترین کانون های مذهبی واجتماعی گذشته های دوربوده است و سرداران‌وامپراطوران روم جهت دستیابی به آتشکده بزرگ زرتشتیان(آذرگشنسب) وپایتخت ساسانیان(گزنا) – تخت سلیمان – بارها از آن عبور کرده اند
    4. نام باستانی این شهرودریاچه آن چی چست و چی چتا است. سریانیان آن را اورمیا وارمنی‌ها اورمی و اعراب آنرا ارمیّه وایرانیان ارومی یا ارومیه نوشته‌اند. بعد از اسلام نیز ارومیه دومین شهر مهم آذر‌بایجان،‌ پس از مراغه ، به شمار می رفت.
    5. از قرن ۱۵ میلادی که ترکان جایگزین امپراطور روم شرق شدند، بازار ارومیه به عنوان شهر سرحدی اهمیت فوق العاده‌ای پیدا کرد واز برج وباروی مهمی برخوردار شدند. شهر ارومیه نقطه طلاقی اقوام وادیان پیرامون خود از قبیل آشوری‌ها، ارمنی‌ها ، یهودی‌ها وبالاخره مسلمانان بود و به تبع آن حائز ویژگی‌هایی شد. در حال حاضر شهر ارومیه دارای یازده بخش و۷۸۹ آبادی است. از مجموع دهات ارومیه بالغ بر۳۷ قریه مسیحی نشین وجود دارد ودر ۵۹ قریه دیگر با مسلمانان مخلوط هستند. مسیحیان آرامی نژاد ارومیه ، خود را آشوری یا آسوری می خوانند.
    6. ارومیه و حومه ی آن از جهت منابع طبیعی و انسانی یکی از غنی ترین مناطق آذربایجان غربی محسوب می شوند. شهرستان ارومیه; مهم ترین منطقه ی آذربایجان غربی است که وجود جاذبه های متعدد طبیعی و تاریخی، آن را از نظر گردشگری برجسته و قابل توجه نموده است. انواع درختان کهن سال در میان چمن زارهای سبز و خرم و باغ ها و بوستان های با صفا این شهرستان را در برگرفته اند. به عقیده بعضی از مورخین ارومیه محل تولد زرتشت پیغمبر بوده است. اهالی این منطقه به شغل های کشاورزی، دام داری، صنایع دستی و شغل های خدماتی و بازرگانی اشتغال دارند. دریاچه ارومیه در این شهرستان; مهم ترین پدیده طبیعی، اقتصادی و گردشگری به شمار می آید. ارومیه از نظر کشاورزی، باغ داری و دام داری خودکفا بوده و جایگاه مناسبی دارد. پارک ملی، چشمه های متعدد منطقه، مناطق حفاظت شده، کوه های سر به فلک کشیده، مراتع ییلاقی و از همه مهم تر دریاچه ارومیه به همراه جزایر متعدد داخل آن و زیستگاه های پرندگان عمده ترین جاذبه های طبیعی شهرستان ارومیه را تشکیل می دهند. هم چنین پیشینه ی غنی و تاریخ پرفراز و نشیب منطقه نیز باعث وجود اماکن و بناهای تاریخی متعددی در این ناحیه شده است. مساجد زیادی نیز در این منطقه وجود دارند که برخی از آن ها مانند مسجد سردار ارومیه از جمله آثار دیدنی منطقه به شمار می روند. کلیساهای متعدد موجود در ارومیه نیز جزو بناهای تاریخی و معماری با ارزش هستند. کلیسای مارقویا که یکی از قدیمی ترین بناهای مذهبی است; منسوب به حضرت قوما یکی از دوازده حواریون مسیح (ع) است. کلیسای قدیمی ماریوخنه که سبک معماری آن متعلق به قرن پنجم میلادی است، آتشکده تمر که مربوط به دوره سلاطین هخامنشی است و ده ها قلعه، پل، مدرسه، حمام، مقبره، عمارت، خانه، سنگ نبشته همراه با بازار ارومیه; مجموعه ای دیدنی به وجود آورده اند. منطقه تاریخی ارومیه از قرن ها پیش مهد تمدن و مرکز علم و دانش بوده و شهر ارومیه یکی از مناطق معتبر علوم قدیمی به شمار می رفته و علما و فضلا و دانشمندان متبحر، اصول فقه اسلامی و حکمت و فلسفه و ادبیات را به علاقه مندان تدریس می کردند. فرش و گلیم این استان آذربایجان غربی به سبب طرح و رنگ ثابت آن از امتیازات ویژه ای برخوردار است. طرحهای شهرستان خوی و تکاب باعناوین (قباو ماهی) معروف میباشند در کنار این صنعت باید از صنایع کوزه گری و چرم سازی نام برد که به شکل های گوناگون به بازار عرضه میشوند. ریزه کاری و نازک کاری چوب وتولیدات صنایع چوبی ارومیه از اقلام سوغاتی مهم این شهرستان میباشد. معرق کاری نیز از صنایع دستی مهم این استان است.مهمترین سوغاتی های استان عبارتند از:
      نقل بیدمشک – حلوای گردو، محصولات کشاورزی از قبیل عسل، لبنیات، کشمش، سیب، نقل, انگور، عرقیات گیاهی، بافتنی های دستی، صنایع چوبی و ریزه کاری فرشهای دستباف.
    7. ارومیه با ۵۸۳٫۲۵۵ نفر جمعیت (سرشماری ۱۳۸۵) مرکز استان است و بیش از ۲۰ درصد جمعیت کل استان را در خود جای داده‌است.ارومیه دهمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، کرج، شیراز، اهواز، قم و کرمانشاه می‌باشد
  1.  
    1. مکان های دیدنی و تاریخی
      پارک ملی دریاچه ارومیه، چشمه های متعدد منطقه که خاصیت درمانی دارند، مناطق حفاظت شده، کوه های سر به فلک کشیده، مراتع ییلاقی و از همه مهم تر دریاچه ارومیه به همراه جزایر متعدد داخل آن و زیستگاه های پرندگان عمده ترین جاذبه های طبیعی شهرستان ارومیه هستند. .
      جزیره کبودان یا قویون‌داغی با ۳ هزار و ۲۰۰ هکتار وسعت، جزیره اشک با ۲ هزار و ۳۰۰ هکتار و اسپیر با هزار و ۱۵۰ هکتار به ترتیب بزرگ‌ترین جزایر دریاچه ارومیه را تشکیل می‌دهند که به سبب زاد و ولد گونه‌های مختلف پرندگان از جمله فلامینگو و پلیکان و نیز پستانداران مانند کل، بز، قوچ و گوزن زرد ایرانی در این جزایر از اهمیت بالایی برخوردارند. قسمت‌ اعظم‌ پوشش‌ گیاهی‌ آن را علف‌های‌ کوتاه‌، درختان‌ پسته‌ وحشی‌، سرو کوهی‌، بادام‌ وحشی‌، شیرخشت‌ و گوجه‌ فرنگی‌ تشکیل‌ می‌دهد. این‌ جزیره‌ در شرق‌ ارومیه‌ با وسعت ۳ هزار و ‌ ۱۷۵ هکتار و در ارتفاع هزار و‌ ۵۲۱ متری‌ قرار دارد که نوع‌ ساحل‌ آن‌ سنگی‌ و ماسه‌ای‌ است‌ و برای‌ شنا و ورزش‌های‌ آبی‌ امکانات‌ مناسبی‌ دارد. پرواز دسته جمعی فلامینگوها و پلیکان‌ها، تینجه‌ها و کاکایی‌ها در دریاچه از بدیع‌ترین دیدنی‌های طبیعت ایران است. سنگ‌های نمکی ساحل دریاچه و غروب رویایی آن به تنهایی کافی است که انگیزه لازم برای مسافرت به این منطقه را ایجاد کند تا چند سال پیش دریاچه ارومیه بین آذربایجان شرقی و غربی حایل شده بود اما در سال‌های اخیر با احداث جاده‌ای روی این دریاچه عبور و مرور بین این دو استان بسیار راحت‌تر شده است. دریاچه طبیعی مارمیشو با وسعت ۵ هکتار در ۴۵ کیلومتری غرب شهرستان ارومیه در میان کوهستان‌های مجاور مرز ایران و ترکیه قرار دارد. آب این دریاچه از چشمه‌های طبیعی و نزولات جوی تأمین می‌شود و محل زیست انواع آبزیان از جمله ماهی قزل آلااست. همچنین این دریاچه محل بسیار مناسبی برای صید ماهی و گذران اوقات فراغت گردشگران و دوستداران طبیعت است. سنگ کاظم‌خان یا قرخلار (محل سکونت ۴۰ نفر) صخره‌ای است سنگی با محوطه دیدنی که به صورت یک شبه جزیره در عمیق‌ترین نقطه دریاچه ارومیه است.
      ارتفاع صخره سنگی بیش از ۳۵۰ متر است که دور تا دور این سنگ را با بریدن بدنه آن به شکل راهی در آورده‌اند که عرض آن ۶۰ متر و طولش در حدود ۵۰۰ متر است و تنها راه دستیابی به بالای سنگ راهی کم عرض است.
      این معبر سنگی هر چه به سمت بالای سنگ نزدیک شود از عرض آن کاسته می‌شود و تا ۶ متر کاهش می‌یابد. شکل آن صاف و یکپارچه است و قلعه‌ای بر آن است که فقط یک در دارد. آثار عمارت و ساختمان‌های متعدد از سنگ‌های بزرگ و تراشیده در پی و بنای آن به چشم می‌خورد که از بین رفته است. غار به اندازه‌ای است که ۲۰۰ نفر به راحتی می‌توانند در داخل آن جابه‌جا شوند. در سال‌های ۱۹۱۴-۱۹۱۸ شخصی به نام کاظم‌خان از افراد غیور قوشچی این قلعه را برای دفاع در برابر حمله‌های اسماعیل آقا سمینقو ساخت. مسجد جامع ارومیه از جمله آثار باستانی و تاریخی این شهرستان است که‌ در وسط‌ بازار قدیمی‌ شهر ارومیه‌ قرار دارد، بارها مورد مرمت‌ قرار گرفته‌ و شامل‌ آثاری‌ از دوره‌های‌ مختلف‌ است. شبستان‌ گنبددار قدیمی‌ آن‌ به‌ احتمال‌ قریب‌ به‌ یقین‌ به‌ دوره‌ سلجوقیان‌(قرن‌ ششم‌ به‌ بعد) تعلق‌ دارد. محراب‌ داخل‌ شبستان‌ گنبددار که‌ گچبری‌ نفیسی‌ دارد در تاریخ‌ ۶۷۶ ه‌ . ق‌ در زمان‌حکومت‌ ایلخانیان‌ ساخته‌ شده‌ است‌. چهلستون‌ قدیمی‌ متصل‌ به‌ شبستان‌ گنبددار که‌ در خاکبرداری‌ از کف‌ آن‌ مقداری‌ اشیای شکسته‌ متعلق‌ به‌ دوره‌ ایلخانیان‌ به دست‌ آمده‌ است‌ که این‌ چهلستون‌ چند‌ بار مرمت‌ شده‌ است‌. حجره‌های‌ قدیم‌ اطراف‌ صحن‌ مسجد که‌ به‌ ابتدای زندیه‌ مربوط‌ است‌ و سنگ‌ نوشته‌ آن‌ نیز زمان‌ احداث‌ آن را تاریخ‌ ۱۱۸۴ ه . ق‌ نشان‌ می‌دهد. قسمت‌های‌ نوساز اطراف‌ صحن‌ که‌ در دهه‌های‌ اخیر صورت‌ گرفته‌ است‌، کتیبه‌های‌ کوفی‌ دور گنبد و گچبری‌ محراب‌ از مهم‌ترین‌ عوامل‌ تزئینی‌ مسجد است. مقبره سه گنبد ارومیه نیز بنای‌ تاریخی است واقع در جنوب‌ شرقی‌ ارومیه که در مدخل‌ بنا، سه‌ کتیبه‌ به‌ خط‌ کوفی‌ و به ‌تاریخ‌ محرم‌ سال‌ ۵۸۰ هجری‌ قمری‌ وجود دارد. احتمالاً برج‌ آجری‌ سه‌ گنبد در قرن‌ ششم‌ هجری‌ ساخته‌ شده‌ و مشتمل‌ بر سکوی‌ بلند و مدور دو طبقه‌ است‌. درگاه‌ ورودی‌ این‌ بنا در میان‌ طاق‌های‌ سطحی‌ واقع‌ شده‌ و زینت ‌خاصی‌ به‌ آن‌ بخشیده است. بازار بزرگ ارومیه که در مرکز شهر قرار گرفته و از خیابان امام منشعب می‌شود از دیگر آثار تاریخی این نقطه از آذربایجان است که بازار مجموعه‌ای از راسته بازارهای عطاران زرگرها، بزازها، مسگرها و غیره است که قدمت آن به دوره زند و قاجار می‌رسد. موزه این شهر یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های کشور است که قدمت از به ۵ هزار قبل از میلاد می‌رسد و مشتمل بر یک سالن بزرگ ویژه نمایش اشیای باستانی و تاریخی دو سالن برای موزه مردم‌شناسی و یک سالن به عنوان کتابخانه موزه، آزمایشگاه حفاظت و مرمت اموال فرهنگی، کلاس‌های آموزشی هنرهای سنتی و مخزن نگهداری اموال فرهنگی و تاریخی است.
      در بخش ما قبل تاریخ موزه، مکشوفات حفاری‌های تپه موشلان اسماعیل‌آباد، املش گیلان، حسن‌لو، سیلک کاشان و تپه‌های دین‌خواه و عمارلو که مشتمل بر ۱۲۵ قلم شی سفالی خام و پخته و مفرغی است که به نمایش گذاشته شده و در بخش تاریخی اشیایی که مربوط به دوره تاریخی لرستان و آثاری از مفرغ و برنز، وسایل جنگی و اشیای سفالی آن دوره به نمایش گذاشته شده که تعداد این اشیای ۵۳ قلم است. در بخش تاریخی که عموما به قبل از اسلام مربوط می‌شود، ۵۰ قلم قطعات سفالی و فلزی از نواحی شوش، دیلمان، خوروین، نوروز محله، ری، رودبار، گرمی، رحمت‌آباد، سیاهکل، عمارلو و نهاوند گردآوری شده است. در بخش اسلامی موزه ۶۰۰ قلم ظروف و اشیای سفال‌های فلزی وجود دارد که بی‌نهایت جالب و دیدنی هستند. این اشیا متعلق به رفسنجان، ری، گرگان، قوچان، سبزه‌وار، نیشابور، اراک، کاشان، ساوه، جیرفت، شوش، گنبد کاووس، بیرجند، دماوند، اصفهان و بجنورد است.
      یکی از ویژگی‌های موزه ارومیه کتیبه‌های باستانی و تاریخی موجود در آن است که وجود سه کتیبه کلاشین، موانا و محمودآباد که نزدیک به ۳ هزار سال پیش با خطوط برجسته اورارتویی و آشوری نوشته شده از دیگر آثاری است که ارزش موزه ارومیه را دو چندان میکند. این سنگ کتیبه‌ها که در گذشته در معابر نصب شده بودند به دستور یکی از پادشاهان اورارتویی به مطالب مذهبی مزین شده است.
      قدیمی‌ترین کتب قرآنی موزه مربوط به ۴۰۰ سال گذشته است که در قطع معمولی و با جلد مقوایی در ۵۰۴ صفحه تنظیم و نگاشته شده و صفحات اول و دوم آن تذهیب شده‌اند و خطاط این قرآن ناشناخته است .
    2.  
    3. آبشار شلمکان – ارومیه
      نحوه دسترسی به این روستا عمدتاً از طریق روستای بند است .
    4. بازار – ارومیه
      بازار ارومیه در گوشه جنوب شرقی شهر ارومیه واقع گردیده است که در حال حاضر بخش عمده و سالم آن در بین خیابانهای امام – عسگرآبادی – اقبال و مهاباد ( منتظری ) محصور می باشد.
    5. بنای سه گنبد – ارومیه
      بنای سه گنبد مقبره ای به شکل برج است که در جنوب شرقی شهر ارومیه واقع شده و در سال ۵۸۰ هجری قمری بنا گردیده است.
    6. دره قاسملو( شهدا) – ارومیه
      این دره یکی از تفرجگاههای مهم شهرستان می‌باشد .
    7. دریاچه ارومیه – ارومیه
      دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران قرار دارد و در میان دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی بخش شده است. دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه درونْ سرزمینی ایران است.
    8. دریاچه کوه مام شیخ – ارومیه
      این دریاچه زیبا در دامنه‌های کوه مام شیخ واقع است و از آب شدن برف تپه‌ها و کوههای اطراف بوجود آمده است.
    9. پیست اسکی خوشاکوی آذربایجان غربی
    10. پیست اسکی خوشاکو در ۳۰ کیلومتری غرب ارومیه در منطقه راژان قرار دارد، این منطقه بدلیل برخورداری از کوههایی با شیب مناسب و تجهیزات مرتبط موقعیت ویژه‌ای جهت فعالیتهای ورزش اسکی دارد. همچنین به دلیل وجود پوشش گیاهی مناسب قابلیت ایجاد پیست اسکی روی چمن برای فصول گرم سال نیز مورد انتظار می‌باشد.
    11.  
    12. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    13.  
    14. درسالهای اخیر در راستای توسعه و تجهیز این مکان تفریحی اقدامات قابل توجهی انجام شده ولی هنوز راه بسیاری برای توسعه پیست اسکی خوشاکو باقی است.
      وی ارومیه با وجود ویژگیهای منحصر به فرد و جذابیتهای طبیعی اش به دلیل نبود امکانات مناسب نتوانسته رونق زیادی به خود بگیرد.
    15. دریاچه ارومیه
      دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران و در منطقهٔ آذربایجان واقع شده‌است. این دریاچه طبق آخرین تقسیمات کشوری، بین دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی تقسیم شده‌است. دریاچهٔ ارومیه، بزرگ‌ترین دریاچهٔ داخلی ایران و دومین دریاچهٔ آب‌شور دنیا است. آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتاً از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، گدار، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می‌شود.
    16. تاریخچه دریاچه ارومیه
    17. کریستال‌های نمک در دریاچه ارومیهنام کهن این دریاچه چیچَست بوده‌است. این واژه، واژه‌ایست از زبان اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده‌است. دریاچهٔ چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصهٔ بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانه این دریاچه بوده‌است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول‌آسا و سهمگین آن را می‌گشاید و از چنگ دیوان به‌در می‌آورد، در نزدیکی همین دریاچه بوده است. در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.
      دریاچهٔ ارومیه یکی از زیستگاه‌های طبیعی مهم در منطقهٔ آذربایجان که در عین حال برای ورزش‌های آبی همانند شنا، قایقرانی و اسکی روی آب نیز بسیار مناسب می‌باشد، در آستانه خشک شدن است. این دریاچه که با سواحل زیبا و آب‌شور و شفابخش خود گردشگران بسیاری را در فصول مختلف و علی‌الخصوص در تابستان به‌سوی خود جلب می‌نماید، از نظر داشتن مینرال‌های مختلف، دارای یکی از کمیاب‌ترین منابع طبیعی بوده و متأسفانه امروزه با تهدیدی بسیار جدی روبروست.
    18. مشخصات جغرافیایی وعمومی دریاچه ارومیه
      دریاچه ارومیه بزرگترین و شورترین دریاچه دائمی ایران و یکی از دریاچه های فوق اشباع از نمک دنیا است که از این نظر با دریاچه بزرگ نمک آمریکا شباهت دارد. درازای آن ۱۴۰ و پهنای آن بین ۱۵ تا ۵۰ کیلومتر و مساحت آن بین ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ کیلومتر مربع (بر حسب میزان بارش و تبخیر) است. درپلیو-پلیستوسن، دریاچه ارومیه تا تبریز و مراغه گسترش داشته اسیت. این دریاچه در یک فرو نشست کم ژرفای وسیع با میانگین ژرفای ۶ متر قرار گرفته است. ولی ژرفترین نقطه آن با ۱۳ متر عمق در گوشه شمال غربی جای دارد. سطح آن نسبت به سطح آب، دریاهای آزاد، ۱۳۰۰ متر بالاتر قرار دارد. در این دریاچه، بیش از ۱۰۲ جزیره وجود دارد که شکل و اندازه آنها با میزان بارش سالانه تناسب دارد.
    19.  
    20. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    21.  
    22. دریاچه ارومیه
    23.  
    24. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
    25.  
    26. حوضهٔ آبریز دریاچه ارومیه، ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع است که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر می‌گیرد. این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت تبریز، ارومیه، مراغه، مهاباد، میاندوآب، نقده، سلماس، پیرانشهر، آذرشهر و اشنویه، یکی از کانون‌های ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران به‌شمار می‌رود.
      دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دایمی آسیای غربی است که در شمال غرب فلات ایران قرار گرفته‌است. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی، از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران به‌شمار می‌رود. این دریاچه در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش این دریاچه را تشکیل داده‌است. 
    27.  
    28.  
    29. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    30.  
    31. آب دریاچهٔ ارومیه بسیار شور و میزان نمک محلول در آن دو برابر اقیانوس‌ها است. به این دلیل، هیچ ماهی و نرم‌تنی به جز گونه‌هایی از سخت‌پوستان در آن زندگی نمی‌کنند و آب آن هیچ‌وقت یخ نمی‌زند. شناکنندگان نیز می‌توانند بر روی آب آن شناور بمانند.
      آب دریاچهٔ ارومیه از دستهٔ آب‌های کلروره سدیک می‌باشد و گل دریاچهٔ ارومیه خمیری سیاه‌رنگ و جزو گل‌های کلروره‌است که دارای خاصیت درمانی برای بیماری‌هایی چون رماتیسم و آرتروز و بیماری‌های زنانه‌است.
      دریاچهٔ ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره‌است که همهٔ آن‌ها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده‌است. جزیره اِشک، زیستگاه پرندگان زیبای کوچگ، از جمله مرغ آتش و تنجه و نیز گوزن زرد ایرانی است. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیره‌های آن می‌توان از دو کشتی سهند و نوح، یا قایق‌های گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت. 
    32.  
    33.  
    34. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    35.  
    36.  
    37. :: تفرجگاه روستای بند
    38.  
    39. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    40.  
    41. .www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    42.  
    43.  
    44. :: دره شهدا ( خان درسی )
    45.  
    46. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    47.  
    48.  
    49. :: دره و دریاچه مارمیشو
    50.  
    51. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    52.  
    53. دره مارمیشو
    54.  
    55. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    56.  
    57. دریاچه مارمیشو
    58.  
    59. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    60.  
    61. :: برج دوار سه گنبد ارومیه
    62.  
    63. این بنای تاریخی در جنوب شرقی ارومیه قرار دارد ، برخی از مورخین عقیده دارند که این بنا به جای آتشکده‌ای از دوره ساسانی احداث شده است، ولی هیچ گونه سند معتبری مبنی بر صحت ادعای خود ندارند.
    64.  
    65. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    66.  
    67. .
    68.  
    69. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  2.  
  3.  
    1. :: روستای جانوسلو
  4.  
    1. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه…..
    2.  
    3. :: مجتمع گردشگری ساحلی باری
    4.  
    5. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    6.  
    7. .
    8.  
    9. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
    10.  
    11. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    12.  
    13. ….
    14.  
    15. :: مجتمع تفریحی چیچست واقع در سواحل دریاچه ارومیه
    16.  
    17. عکس مناسبی در اختیار نداریم
    18.  
    19. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    20.  
    21. .
    22.  
    23.  
    24. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    25. موزه ارومیه در خیابان بهشتی این شهر قرار دارد. این موزه در سال ۱۳۴۶ش بنا شد و دارای یک تالار بزرگ مخصوص اشیای باستانی و تاریخی  دوره های مختلف تاریخی و تالاری کوچک است که به موزه مردم شناسی اختصاص دارد. در این تالار در ایام برگزاری مراسم، فیلم و اسلاید به نمایش گذاشته می شود. در موزه ارومیه مجموعه ای از کتاب های نفیس خطی که اکثر آن ها قرآن مجید و کتب دینی و اسلامی است، نگهداری می شود. همچنین اشیایی از دوره های ما قبل تاریخ، تاریخی و اسلامی و نیز اشیایی مربوط به هنرهای ملی و تزیینی مردم شناسی، صنایع دستی و … نیز در این موزه به چشم می خورد.
    26. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    27. موزه ارومیه یکی از موزه های غنی کشور محسوب می شود و قدیمی ترین آثار آن متعلق به هزاره هفتم ق.م است. در این موزه سه خط نوشته از هزاره اول ق.م به نام های “استل کله شین”، “استل موانا” و کتیبه محمودآباد نگهداری می شود که به خط میخی اورارتوبی است. جدیدترین آثار این موزه مربوط به دوره قاجار است.
    28. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    29. بخش های مختلف این موزه عبارت اند از:
    30. بخش ما قبل تاریخ: در این بخش اشیای مربوط به دوره ما قبل تاریخ که در حفاری های تپه های اسماعیل آباد، املش گیلان، حسنلوی نقده، سیلک کاشان، دینوخواه و عمارلو به دست آمده و شامل اشیای سفالی خام، پخته و مفرعی است، در معرض نمایش عموم قرار دارد.
    31.  
    32. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    33.  
    34. بخش تاریخی لرستان: اشیای تاریخی این بخش که در منطقه لرستان کشف شده است، اکثراً مفرغ و برنز و بیشتر وسایل جنگی و آلات فلزی دیگر و اشیای سفالی مربوط به هزاره اول ق . م است.
    35.  
    36. بخش تاریخی: اشیای این بخش شامل اشیای مربوط به قبل از اسلام است. این اشیاء بیشتر سفالین و فلزی است و مربوط به نواحی شوش، دیلمان، خوروین، نوروز محله، ری، رودبار، گری، رحمت آباد، سیاهکل، عمارلو و نهاوند است.
    37. بخش سکه ها: این بخش شامل سکه هایی از دوره های قبل از اسلام و حکومت های قبل از اسلام در ایران و نیز سکه هایی از ادوار اسلامی امویان، عباسیان، آل بویه، سلاجقه، اتابکان، مغول، تیموریان، آل جلایر، آق قویونلو، صفویه و زندیه است.
    38. بخش اسلامی: اکثر اشیای موزه ای ارومیه متعلق به دوره های اسلامی و نشان دهنده تمدن اسلام در این خطه و تأثیر آن در ساخت و پرداخت ظروف و آثار تاریخی است.
    39. اشیای این بخش ظروف بی نهایت ظریقی با خطوط کوفی یا آیاتی از قرآن مجید و همچنین سر علم های ایام سوگواری، نوشته های کوفی و عربی و آیاتی از کتاب مقدس آسمانی اسلامی هستند و از مناطق مختلف کشور جمع آوری شده اند.
    40. این اشیاء از تاریخ رواج دین مبین اسلام تا قرن چهاردهم هـ.ق را شامل می شوند. این اشیاء شامل ظروف سفالین و اشیای فلزی است که از گرگان، ری، کرج، قوچان، سبزه وار، نیشابور، اراک، کاشان، ساوه، شوش، گنبد کاووس، بیرجند و اصفهان به دست آمده است.
    41. بخش مردم شناسی: در بخش مردم شناسی موزه ارومیه لباس ها و وسایل مربوط به قرون گذشته، اشیای مسی، برنجی، شیشه ای، پارچه ای، سفالین و تخته ای و همچنین مجسمه هایی از اقوام و عشیره های مختلف کشور با لباس های محلی به نمایش گذاشته شده است.
    42. بخش هنرهای تزیینی: در این بخش اشیای بسیار جالبی چون خط نوشته ها و آیاتی از قرآن مجید به خط نسخ و نستعلیق و تابلو و مینیاتور و مرقع و قلمدان هایی از قرون سیزدهم و چهاردهم هـ. ق به نمایش گذاشته شده است.
    43. منبع: میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی
    44.  
    45. :: میرآباد قشلاق
    46. میرآباد قشلاق روستایی خوش آب و هوا در بالای روستای قشلاق می باشد. این روستا در نزدیکی ارومیه قرار دارد و تفرجگاه این روستا نیز روزانه شاهد دهها گردشگر می باشد. شغل ساکنان این روستای کشاورزی میباشد. زبان گفتاری آنان کوردی کرمانجی میباشد.
    47.  
    48. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    49.  
    50. .
    51.  
    52. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    53.  
    54.  
    55.  
    56. :: کلیسای ننه مریم
    57.  
    58. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    59.  
    60. ..
    61.  
    62. :: جزیره کبودان یا قویون‌داغی
    63.  
    64. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    65.  
    66. ..
    67.  
    68. :: جزیره اشک
    69.  
    70. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    71.  
    72. ..
    73.  
    74. :: جزیره اسپیر
    75.  
    76. :: کاظم‌خان یا قرخلار
    77.  
    78. :: مسجد سردار ارومیه
    79.  
    80. :: کلیسای مارقویا
    81.  
    82. :: کلیسای قدیمی ماریوخنه
    83.  
    84. :: آتشکده تمر
    85.  
    86. :: و ده ها قلعه، پل، مدرسه، حمام، مقبره، عمارت، خانه، سنگ نبشته همراه با بازار ارومیه
    87.  
    88. ::
    89.  
    90.  
    91.  
    92. دو عکس زیبا از روستای سیلوانا – دره سیلوانا

    93.  
    94. واقع در امتداد جاده بند
    95.  
    96. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
    97.  
    98. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
    99.  
    100. عکسی از کوههای راژان و جاده مرگور به ارومیه

    101.  
    102. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    103.  
    104. جاده مرگور

    105.  
    106. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
    107.  
    108. عکسی زیبا از سد بند شهر

    109.  
    110. سد شهرچایی
    111.  
    112. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    113.  
    114. .
    115.  
    116. عکسی تاریخی از چند رئیس عشیره کرد هرکی با کشیش های منطقه ارومیه در روستای سیر

    117.  
    118. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
    119.  

  5.  
  6.  
  7. .
  8.  
  9. چند عکس از منطقه دول  ارومیه نزدیکیهای ناس ناس

  10.  
  11. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  12.  
  13. .
  14.  
  15. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  16.  
  17. .
  18.  
  19. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  20.  
  21. .
  22.  
  23. عکسهایی از “چکه دلوپ “در منطقه دول ارومیه

  24.  
  25. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  26.  
  27. .
  28.  
  29. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  30.  
  31. .
  32.  
  33. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  34.  
  35. .
  36.  
  37. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  38.  
  39. .
  40.  
  41. کوهستانهای منطقه دول ارومیه دربند  - شیطان آباد

  42.  
  43. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  44.  
  45. .
  46.  
  47. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  48.  
  49. .
  50.  
  51. باغات گیلاس منطقه دول ارومیه

  52.  
  53. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  54.  
  55. .
  56.  
  57. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  58.  
  59. .
  60.  
  61. تصویری از روستای قولنجی در منطقه انزل ارومیه

  62.  
  63. این روستا در دهستان انزل جنوبی قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۴۹۵۵ نفر (۱۲۲۴ خانوار) بوده است.
  64.  
  65. محل درآمد مردم این دهستان (قولنجی) بیش تر از راه کشاورزی، رانندگی و کارهای ساختمانی است و از حیث کثرت کامیون و ماشین های سنگین نیز مشهور است .
  66.  
  67. در قولنجی زیارتگاهی وجود دارد که آن را مزار یکی از اصحاب پیامبر اسلام بنام “عبدالله بن حسان خزرجی انصاری مدنی ” معروف به “ابوالقاسم می‌دانند. مردم به او “شاه ابوالقاسم ” می‌گویند.
  68.  
  69. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  70.  
  71. .
  72.  
  73. تصاویری از روستای دلو در منطقه دول ارومیه

  74.  
  75. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  76.  
  77. .
  78.  
  79. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  80.  
  81. .
  82.  
  83. عکسهایی از کوهستان دربند در بخش دول ارومیه

  84.  
  85. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  86.  
  87. .
  88.  
  89. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  90.  
  91. .
  92.  
  93. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  94.  
  95. .
  96.  
  97. عکسهایی از پارک جنگلی ارومیه

  98.  
  99. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  100.  
  101. .
  102.  
  103. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  104.  
  105. .
  106.  
  107. تصاویری از دورنمای شهرwww.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه

  108.  
  109. .
  110.  
  111. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  112.  
  113. .
  114.  
  115. عکسهایی از دشت وسیع ارومیه.نزدیکیهای دریاچه ارومیه

  116.  
  117. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  118.  
  119. .
  120.  
  121. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  122.  
  123. .
  124.  
  125. دو عکس بسیار زیبا از دره قاسملو

  126.  
  127. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  128.  
  129. .
  130.  
  131. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  132.  
  133. .
  134.  
  135. مسجد جامع ارومیه

  136.  
  137. مسجد جامع یکی از آثار کهن و قدیمی شهر تاریخی ارومیه است و در خیابان اقبال قرار دارد. این مسجد در میان بازار قدیمی شهر واقع شده و یکی از ارکان اصلی بافت قدیمی شهر است. برخی از محققین معتقدند این بنا ابتدا آتشکده بود و بعد از تسلط مسلمین ویران شد و سپس در قرن هفتم هـ . ق بر روی آن مسجدی ساخته شد. به اعتقاد این گروه از محققین سبک تزیینات، گچ بری ها، ستون بندی ها و طاق های مسجد عیناً شبیه به سبک معماری سلجوقیان است.
  138.  
  139. تاریخ تجدید بنای این مسجد معلوم نیست، اما محراب آن در تاریخ ۶۷۶ هـ.ق ساخته شده است. این مسجد به همراه سایر اجزاء بافت قدیمی شهر به ویژه بازار و راسته های آن بارها مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. مسجد جامع با دو در ورودی که از صحن بزرگ آن منشعب می شود، به بازار راه دارد.
  140.  
  141. این مسجد دارای آثاری از دوره های مختلف است:

  142.  
  143. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  144.  
  145.  
  146.  
  147. .
  148.  
  149.  
  150.  
  151. عمارت چهار برج ارومیه
    ساختمان بزرگی است که به دستور رضا قلی خان بیگلر‌بیگی(فرزند موسی خان) بنا شده است.
  152. یخچال دو قوز پله
    این بنا از آثار باقیمانده دوره قاجاریه است که تا قبل از گسترش شهر ارومیه اهالی نه تنها از یخ آن استفاده می‌کردند، بلکه جهت انجام مراسم چهار شنبه‌سوری نیز به کنار نهر می‌آمدند.
  153. خانه انصاری
    این بنا مربوط به سیف الله خان انصاری بوده است و قدمت آن با توجه به کتیبه موجود به سالهای ۱۳۳۴-۱۳۳۰ هجری قمری می رسد.
  154. ساختمان شهرداری
    این بنا در حدود سال ۱۳۱۰ هجری شمسی توسط ملا اوستا که چیره دست ترین معمار زمان خود در شهر بوده ساخته شده.
  155.  
  156. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
  157.  
  158. ساختمان شهربانی و ستاد لشکر
    این دو ساختمان در ضلع شرقی میدان انقلاب ارومیه قرار دارند.
  159. قلعه اسماعیل آقا
    برفراز کوهی در ۱۸ کیلومتری غرب ارومیه وحاشیه رودخانه ناز‌لوچای قرار گرفته است. این قلعه در نیمه دوم قرن ۱۹ میلادی ساخته شده و بخشی از دیوارها ومحل دیده‌بانی آن هنوزهم پا بر جاست‌.
  160.  
  161. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  162.  
  163. .
  164.  
  165. قلعه روستای بردوک
    قلعه مستحکمی از سنگ با تامین کلیه شرایط  دیده‌بانی در ۶ کیلومتری روستای بردوک بنا شده است.
  166. بخشی قلعه
    این قلعه برفراز کوه مخروطی شکل ناقصی استوار است که در ۲ کیلومتری سمت جنوب غربی و نزدیک ساحل دریاچه ارومیه مشرف به جلگه‌ای سبز و خرم واقع شده است.
  167. کاظم داشی
    قلعه کاظم داشی در دهستان انزل شهرستان ارومیه ودر کنار روستای کورچین قلعه واقع شده است. بنا به نوشته مورخین اسلامی ، هلاکو خان مغول اموال قیمتی وخزائن نفیس خودرا در این قلعه پنهان نموده بود. این قلعه در جنگ جهانی اول به مدت ۹ سال پناهگاه کاظم نامی از اهالی قوشچی و یاران وی بوده است.
  168. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه.
  169. قلعه دم دم
  170. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  171. این قلعه در سال ۱۰۱۸ هجری قمری بر فراز کوهی به همین نام در ۱۸ کیلومتری جنوب غربی ارومیه ساخته شده است.
  172. تپه باستانی کردلو
    تپه باستانی کرد‌لو به استناد کاوش‌های باستان‌شناسی ، محل زندگی انسان‌هایی بود که در هزاره چهارم تا اوایل قبل از میلاد در این نقطه می‌زیستند. این تپه در ۲۵ کیلومتری شرق ارومیه و در مجاورت روستای کرد‌لو واقع شده‌است.
  173. آتشکده تمر
    آتشکده تمر مربوط به دوره سلاطین هخامنشی می‌باشد و احتمالاً در فاصله سال‌های ۵۳۰ تا ۵۵۰ قبل از میلاد ساخته شده است. این آتشکده در حال حاضر به صورت مخروبه‌ای بالای تپه‌ای به جا مانده است و به علت عدم ثبت و رسیدگی، روی به انهدام قطعی می رود.
  174. جاذبه های طبیعی
  175. چشمه های معدنی زنبیل
    چشمه زنبیل در ۳۶ کیلومتری شمال‌شرقی ارومیه، در شرق سپرغان و دریای دامنه شرقی کوه زنبیل در دهستان ناز لوچای واقع شده است.
  176. چشمه معدنی هفتابه
    چشمه معدنی هفتابه، در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب غربی ارومیه در دهستان مرکور و یک کیلومتری شرق شرق دهکده هفتابه قرار دارد.
  177. چشمه قیزجه
    این چشمه در ۲۷ کیلومتری جاده ارومیه - سلماس و ۷ کیلومتری بعد از کارخانه قند واقع شده است.
  178. منطقه حفاظت شده پارک ملی ارومیه
    این منطقه کل دریاچه ارومیه و سواحل و جزایر آن را در بر می‌گیرد.این منطقه که تا سال ۱۳۵۴ به عنوان شکارگاه مورد استفاده قرار می‌گرفت، به عنوان یکی از مهمترین زیستگاه‌های حیات وحش به ثبت رسید و مورد حفاظت قرار گرفت.
  179. پوشش گیاهی برخی از جزایر این منطقه، بیشته زار و نیمه جنگلی می‌باشد که کل وسعت آن درحدود ۴۸۱۰ هکتار برآورد شده است. هر نوع شکار صید در این منطقه ممنوع است و در نتیجه محل امنی برای حیوانات، از قبیل قوچ، میش، کوزن، پلنگ، مار، فلامینگو، غاز، قو، پلیکان و … می‌باشد.
  180. دریاچه دریاچه ارومیه در کتب پهلوی (چی چست) در شاهنامه (خنجست)، در نزهة قلو ب (دریای شور) و در آثار به جای مانده از آشوری‌ها ومادها- ریما- (دریای افول خورشید) خوانده و نوشته شده است. این دریاچه در دوره اتوسن تشکیل شده و وسعت آن در زمان کم آبی ۴۰۰۰ و در مواقع پر آبی ۶۰۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد.
  181. آب دریاچه بی نهایت شور و میزان نمک محلول آن دو برابر اقیانوسها می‌باشد و از این جهت هیچ ماهی و نرم تنی به جز گونه سخت پوستان، و هیچ رستنی به جز جلبک‌های کبود سیانوفه در آن زندگی نمی‌کنند.به همین علت نیز آب آن هیچ وقت یخ نمی‌زند.
  182. از زمان‌های قدیم آب دریاچه ارومیه به علت املاحی که درآن محلول است، مورد توجه بیماران امراض جلدی و اطباء محل بوده است. پزشکان استفاده از آب دریاچه (مخصوصاً از لجن آن) را به بعضی از بیماران توصیه می‌کردند. دریاچه ارومیه دارای جزایر و شبه جزیره‌های متعددی است که از اهمیت توریستی قابل توجهی برخوردارند.
  183. این دریاچه دارای ۱۰۲ جزیره کوچک و بزرگ با صخره‌های سنگی بدون سکنه (غیر از جزیره اسلامی) می‌باشد که محل تخم گذاری انواع پرندگان مهاجر و آبزی است
  184. یکی از بزرگترین جزایر دریاچه ارومیه جزیره کبوران است که یک چشمه و یک قنات کوچک دارد. قسمت اعظم پوشش گیاهی آن را علف‌های کوتاه ، درختان پسته وحشی، سرو کوهی، بادام وحشی، شیر خشت و گوجه فرنگی تشکیل می‌دهد. نوع ساحل آن سنگی و ماسه‌ای است و برای شنا و ورزشهای آبی امکانات مناسبی  دارد. در جزیره کبودان هزاران حیوان از نوع مختلف زیست می‌کنند که عمده ترین آنها قوچ و میش می‌باشد.
  185. جزیره اشک
    این جزیره در قسمت جنوبی کبودان، در ۴۰ کیلومتری بندر گلمانخانه قرار دارد و وسعت آن معادل ۲۱۱۵ هکتار است.‌این جزیره یک چشمه آب شیرین دارد و یکی از جالب ترین زیستگاه‌های پرندگان بومی و مهاجر از جمله فلامینگو و تنجه به حساب می‌آید.
  186. جزیره اشک از نظر پوشش گیاهی شبیه جزیره  کبودان است و گوزن زرد ایرانی که یکی از نادر‌ترین گوزنهای جهان است در آن زندگی می‌کنند.
  187. جزیره آرزو
    این جزیره نیمه جنگلی که در غرب کبودان قرار گرفته و ۵۴۲ هکتار مساحت دارد، پذیرای پرندگانی نظیر فلامینگو، پلیکان، کاکایی و غاز است.
  188. جزایر اسپیر
    این جزیره در غرب کبودان و در۲۷ کیلومتری بندر گلمانخانه واقع است و ۱۱۵۱ هکتار وسعت دارد.‌‌این جزیره همه ساله پذیرای پرندگانی همچون فلامینگو، پلیکان‌ها، کاکایی‌ها و غاز‌ها است. امکانات و تاسیسات جزیره محدود به یک اسکله می‌باشد.
  189. اماکن زیارتی و مذهبی
  190. مسجد جامع ‌‌
    مسجد جامع ارومیه یکی از آثار کهن و قدیمی شهر ارومیه است. این مسجد وسط بازار قدیمی شهر قرار دارد و جزء اصلی بافت قدیمی به حساب می‌آید. برخی محققین را عقیده بر آن است که این بنا ابتدا آتشکده بوده است.که بعد از تسلط مسلمین ویران شده و سپس در قرن هفتم بر روی آن مسجدی ساخته شده است.
  191. مسجد سردار
    مسجد سردار یا ساعتلو در خیابان امام ودر‌امتداد راستاته غلام خان که قسمت مهمی از بافت قدیمی شهر ارومیه را شامل می‌شود، واقع است. این مسجد در عهد قاجاریه توسط عبدالصمد‌خان پدر آقا خان ، جد اعظم عظیم السلطنه سردار ساخته شده است.
  192. مسجد مناره
    مسجد مناره، بنایی است با مناره بلند که در دوره قاجاریه و توسط دو تن به نام حاج علی یارخان و حاج یدالله امیر نظمی افشار ساخته شده است.
  193. مقبره امامزاده برکشلو
    بنا به روایتی این مقبره مدفن دو برادر از امامزادگان به نامهای ابراهیم و محمد است که چهار پشت آنها به حضرت امام زین العابدین(ع) می‌رسد. در عین حال به استناد اظهارات برخی معمرین این روستا، امامزاده مذکور مدفن یکی از اولاد حضرت موسی ابن جعفر(ع) است. قدمت تاریخی این مقبره از دوره زندیه یا اوایل دوره قاجاریه است.
  194. امامزاده دیزج تکیه ارومیه
    در دهکده دیزج‌ تکیه از بخش بار‌اندوز چای، قبری که روی آن ساختمان متوسطی بنا شده است و آن را امامزاده می‌خوانند، وجود دارد. این قبر زیارتگاه اهالی روستاهای اطراف و اهالی شهرستان ارومیه است.
  195. مقابر روستای تمتان
    روستای تمتان در ۲۰ کیلومتری ارومیه- سرو واقع شده است، در مجاورت آثار تاریخی با ارزشی مانند غار تمتان، استحکامات نظامی و مقابر دوره اورارتو و بقایای دیواره‌های یک قلعه اربابی قرار دارد. مقابر کشف شده شامل سه مقبره معمور و دو مقبره مخروبه دوره صفوی است.
  196. مقبره صخره ای سنگی
    در ۷ کیلومتری غرب جاده آسفالته ماکو- بازرگان و در مجاورت روستایی به نام فرهاد، مقبره معروف فرهاد واقع شده است. قدمت این بنا به ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می‌رسد. این مجموعه از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
  197. ۱- قسمتی که در دل کوه کنده شده ، شامل سه اتاق که مقبره صخره را تشکیل می‌دهد و به نام ایوان فرهاد خوانده می‌شود.
  198. ۲- بقایای دیوار سنگی مربوط به حصار محیطی که در دشت مقابل دخمه سنگی است و نشانگر وجود قلعه‌ای در این محل است.
  199. ۳- بقایای بنای سنگی بالای کوه که از سنگهای لاشه و آتشفشانی ساخته شده و در فواصل معین دارای برج‌های کوچک توپر است.
  200. در حفاری‌هایی که اخیراً در این منطقه صورت، این آثار را از شهر اورارتویی واقع در این منطقه محسوب داشتند.
  201. کلیسای مارقوریاقوس
    کلیسای مارقوریاقوس در حومه شهر ارومیه قرار دارد و بر دامنه کوه کم ارتفاعی به همین نام واقع است. بنای کلیسا را با توجه به فرم ساده و شیوه معماری آن به دوره ساسانی نسبت می دهند.
  202. این کلیسا بارها  مورد  مرمت قرار گرفته و دخل و تصرف‌های زیادی در آن شده است. این کلیسا اساساً فاقد هر نوع تزئینات از نظر معماری است. در حال حاظر در تولیت مسیحیان کلیسای شرق و آشوریان است و هنوز به ثبت نرسیده است.
  203. کلیسای مارقویا
    کلیسای مارقویا در روستای بالولان در ۶۰ کیلومتری غرب شهرستان ارومیه واقع شده و یکی از قدیمی ترین ابنیه‌های مذهبی کلیسای شرق آشوری است. این کلیسا منسوب به حضرت قوما یکی از دوازده حواریون مسیح است و در بین پیروان خود منزلت و احترام خاص دارد. بنای کلیسا مربوط به قرن هفتم میلادی است و به طور بارزی سبک معماری این دوره را نشان می‌دهد.
  204. مصالح به کار رفته در بنا از سنگ‌های لاشه و قلوه انتخاب شده است. ملاط فواصل بند سنگ‌ها در نمای خارجی اکثراً از بین رفته‌اند و سفید کاری جبهه داخلی نیز فرسوده شده و مقدار زیادی از آن ریزش کرده است.کلیسا بسیار ساده است و هیچ گونه تزئینی ندارد و تولیت آن در اختیار مسیحیان آشوری است.
  205. کلیسای ننه مریم
    کلیسای ننه مریم که به نام کلیسای شرق آشوری نیز خوانده می شود، به استناد منابع قدیمی کلیسایی ، این کلیسا در گذشته وپیش از مسیحیت آتشکده بوده و یکی از پرستشگاه های زرتشتیان به شمار می‌آمد.
  206. www.safa30ty.com | دیدنی های شهرستان ارومیه
  207. کلیسای ننه مریم دارای صحن بزرگی است وحیاط کلیسا به وسیله دو ورودی به خیابان‌های قدس و کوچه ضلع غربی ارتباط می یابد. این کلیسا بارها دستخوش تغییرات شده وفرم‌های ناهمگون پیدا کرده است.
  208. کلیسا مارسرگیز در۵ کیلومتری جنوب‌غربی شهر ارومیه نزدیک تفرجگاه بند قرار دارد . مارسرگیز از کلمه مار به معنی حضرت یا صاحب و سرگیز لغت یونانی سن جرج می باشد که در واقع محل دفن مارسرگیز است . این کلیسا که زیارتگاه مسیحیان می باشد با توجه به سبک معماری و مندرجات کتب مورخین آشوریها بنائیست مربوط به دوره قبل از اسلام که در زمان خسروپرویز به مناسبت غلبه ایرانیان به رومیان توسط زوجه اش شیرین ساخته شد .
  209. .
  210. کلیسای سیر
    قدمت کلیسای سیر به ۱۷۰۰ سال پیش باز می گردد. مصالح عمده به کار رفته در این بنا سنگ لاشه بوده و ارتفاع آن به هفت متر می رسد.
  211.  
  212. صنایع و معادن
  213. شهرستان ارومیه از نظر صنایع و معادن پررونق است. از آن جا که مهم ترین اشتغال در شهرستان ارومیه کشاورزی است، بیش ترین صنایع آن نیز نظیر کارخانه قند، تحقیقات توتون، شیر پاستوریزه، تهیه آب انگور، تهیه رب گوجه فرنگی، کارخانه های سبزی پاک کنی و سردخانه ها برای نگه داری میوه و سایر مواد غذایی وابسته به کشاورزی است. دو گروه صنعتی کانی های غیر فلزی و غذایی – دارویی در بین سایر صنایع بالاترین تعداد و بیش ترین میزان اشتغال را دارند. معادن در شهرستان ارومیه مشتمل بر معادن مصالح و سنگ های ساختمانی است معادن دیگری چون نمک آبی و نمک سنگی نیز در این شهرستان وجود دارند.
  214. کشاورزی و دام داری
  215. ارومیه منطقه ای کشاورزی است. نزدیک به هفتاد درصد از سطح زیر کشت زراعت های سالانه متعلق به کشت گندم است و متجاوز از ۳۲ رقم گندم مختلف در این مناطق زیر کشت قرار می گیرد. استان آذربایجان غربی در داشتن زمین های زراعی؛ رتبه مهمی در کشور دارد. سهم ارومیه از این میان به عنوان مرکز استان بسیار مهم است. شهرستان ارومیه به دلیل داشتن آب کافی و زمین های حاصل خیز از مناسب ترین مناطق کشاورزی استان محسوب می شود و شغل اصلی مردم کشاورزی است. گندم و جو، انواع میوه و صیفی جات و به خصوص انگور از مهم ترین محصولات کشاورزی ارومیه است. انگور و سیب درختی از جمله محصولات حاصل خیز است که به مقدار زیاد و بسیار مرغوب و مطلوب به دست آمده و به روسیه و آلمان نیز صادر می شود. رشته کوه های زاگرس در باختر و رطوبت دریاچه ارومیه که در خاور آن واقع است در وسعت مراتع این شهرستان نقش اساسی دارد و وسعت مراتع با گسترش دام داری و دام پروری در ارتباط مستقیم است. در ارومیه دام داری به دو صورت صنعتی و سنتی صورت می گیرد. پرورش طیور و پرورش زنبور عسل نیز در این منطقه دارای اهمیت است. شیلات و پرورش آبزیان نیز در این شهرستان از اهمیت زیادی برخوردار است و افراد زیادی در این زمینه مشغول به کار هستند.
  216. وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
  217. واژه «ارومیه» مشتمل از دو کلمه «اور» و«میه» است. زبان های باستانی اور به معنای شهر، جا، مکان و قلعه است، مانند اورشلیم. و «میه» یا «میا» نیز به معنای آب است و این شهر را به سبب وفور آب «شهر آب» نامیده اند. از سوابق اولیه ی بنای این شهر که فعلا به نام ارومیه معروف است اطلاعات چندانی در دست نیست. هم چنین اطلاع درستی از این که نام باستانی ارومیه چه بوده، در دست نیست. تنها می دانیم که کرانه های باختری دریاچه ارومیه را در قدیم گلیزان می نامیدند. گروهی به اشتباه آن را با شهرستان چی چست ( شیز) یکی می دانند. برخی نام آن را مشتق از شهر ارومچی ترکستان چین می دانند. برخی نیز ارومیه را از شهرهایی می دانند که انوشیروان بنا کرده و می گویند پس از آن که سپاهیان ایران به فرماندهی انوشیروان وارد شامات (سوریه) شد و شهر انطاکیه را تسخیر نمود، دستور داد تا اهالی آن شهر را به ایران کوچ داده و در این شهر اقامت دهند. سپس شهری به نام «رومیه» ساخته شده و مردم انطاکیه در آن ساکن شدند و بعد کلمه رومیه رفته رفته به ارومیه تبدیل شده است.
    به عقیده بعضی دیگر از مورخین ارومیه محل تولد زرتشت پیغمبر بوده و از اماکن مقدسه زرتشتیان به شمار می رود. بر اساس نوشته های کتاب «اوستا» در نیمه قرن هفتم قبل از میلاد؛ زرتشت در کنار رود «داییتا» که از رودخانه های استان آذربایجان غربی است از جانب خدای بزرگ مأمور اصلاح امور مردم شده و در حاشیه باختری دریاچه «چی چست» به اشاعه مذهب خود پرداخته است.
    از شواهد و آثار باستانی منطقه؛ معلوم می شود که ارومیه در زمان دولت ماد نیز آباد و مسکون بوده است. از برخی آثار عتیقه و ابنیه ی تاریخی این منطقه و اطراف آن مانند قلعه حسنلو، گوی تپه، صورت حجاری شاه ساسانی، بنای مسجد جامع و کلیسای ننه مریم و بعضی آثار دیگر به درستی مشخص می شود که این منطقه از گذشته های دور با کمی تغییر محل (گوی تپه – تویراق قلعه – چیچکلو و نیز محل فعلی ) وجود داشته است. همین طور از روی نبش قبوری که کشف شده؛ قدمت این ناحیه را تا چهار هزار سال پیش از میلاد مسلم می دانند. باختر دریاچه ارومیه همواره بیش از سایر نقاط ایران مورد توجه ملل ما قبل تاریخ قرار داشت، زیست گاه های متعددی نیز که امروزه تپه هایی از آن ها باقی است، نشان دهنده همین امر است.
    آثار مکشوفه از تپه های تاریخی گوی تپه و حسنلو گواه بارز این ادعا است. «گوی تپه» با قدیمی ترین تپه های باستانی بین النهرین، آسیای صغیر و فلات ایران قابل مقایسه است. انتساب چند زرتشتی که در هنگام تولد عیسی (ع) به بیت الحم رفته بودند و در ارومیه مدفون اند؛ حاکی از آن است که این شهر یکی از بزرگ ترین کانون های مذهبی و اجتماعی گذشته های دور بوده و سرداران و امپراطوران روم جهت دست یابی به ‌آتشکده یا آذرخش بزرگ زرتشتیان (آذرگشسب) و پایتخت تابستانی ساسانیان ( گزنا) یا تخت سلیمان، بارها از آن عبور کرده اند.
    بعد از اسلام؛ نیز ارومیه دومین شهر مهم آذربایجان، پس از مراغه، به شمار می رفت. از قرن ۱۵ میلادی که ترکان عثمانی جایگزین امپراطور روم شرقی شدند، ارومیه به عنوان شهر سرحدی اهمیت بسیار زیادی پیدا کرد و از برج و باروی مهمی برخوردار شد. برج سه گنبد و مسجد جامع ارومیه از یادگارهای عظمت تمدن اسلامی در منطقه به شمار می رود. در این دوران شهر ارومیه؛ نقطه تلاقی اقوام و ادیان پیرامون خود از قبیل آشوری ها، ارمنی ها، یهودی ها، و بالاخره مسلمانان بود. منطقه تاریخی ارومیه از قرن ها پیش مهد تمدن و مرکز علم و دانش بوده و شهر ارومیه یکی از مناطق معتبر علوم قدیمه به شمار می رفته، علما و فضلا و دانشمندان متبحر، اصول فقه اسلامی و حکمت و فلسفه و ادبیات را به علاقه مندان تدریس می کردند.
  218. مشخصات جغرافیایی
  219. شهرستان ارومیه؛ مهم ترین منطقه ی استان آذربایجان غربی به شمار می آید که در ناحیه ی مرکز استان واقع شده است. مرکز این شهرستان در ۴۵ درجه و ۲ دقیقه درازای خاوری و و ۳۷ درجه و ۳۲ دقیقه پهنای شمالی و ارتفاع ۱۳۳۲ متری از سطح دریا واقع شده است. شهرستان ارومیه از شمال به سلماس، از جنوب به اشنویه از خاور به دریاچه ارومیه و از باختر به خاک ترکیه محدود می شود. دریاچه ارومیه در این شهرستان مهم ترین پدیده طبیعی، اقتصادی و گردشگری به شمار می آید.
    شهر ارومیه (مرکز استان ‌آذربایجان غربی) در جلگه ای به درازای ۷۰ کیلومتر و پهنای ۳۰ کیلومتر در کنار دریاچه لاجوردی ارومیه گسترده شده است. این جلگه از رسوبات رودهای باراندوز، شهر چای، روشه چای و نازلوچای که همه ساله به طور منظم آن را مشروب می سازند؛ پوشیده شده است. پیشینه ی تاریخی و استقرار این شهر در مسیر قفقاز، ارمنستان، ‌آسیای صغیر و بین النهرین و نیز زمین های بارور و آب و هوای مساعد، اهمیت بسیار ویژه ای را به آن بخشیده است. راه های دسترسی به این منطقه عبارت اند از:
    - مسیر راه ارومیه – سلماس، به درازای ۸۰ کیلومتر.
    - مسیر ارومیه- مهاباد ، به درازای ۱۳۷ کیلومتر.
    - شهر ارومیه هم چنین دارای فرودگاه بین المللی است
  220.  
  221.  
  222.